สมุนไพรไทย

สมุนไพรไทย

ชื่อวิทยาศาสตร์   Orthosiphon aristatus Mig.
วงศ์    Labiatae

ชื่อท้องถิ่น พยับเมฆ (กรุงเทพฯ)

หญ้าหนวดแมวเป็นไม้ล้มลุกขนาดเล็ก ลำต้นเป็นสี่เหลี่ยม ดอกเป็น ช่อสวยงามมาก มีลักษณะคล้ายฉัตร เป็นขั้นๆสีขาวหรือสีม่วง มีเกสรตัวผู้ยาวคล้ายหนวดแมว

การปลูก »หญ้าหนวดแมวเป็นต้นไม้ที่ปลูกง่ายมาก เป็นพืชที่ชอบขึ้นในที่ร่ม
และชื้นขยายโดยการปักชำเอาก็ขึ้นดี หรืออาจจะใช้เมล็ดเพาะก็ได้ ควรเพาะ
ในดินที่มีแดดส่องรำไรจะดีที่สุด ควรปลูกห่างราว 1 ฟุต ไม่นาน นักก็จะเจริญงอกงามดี 

ส่วนที่ใช้เป็นยา »ใบหญ้าหนวดแมว 

ช่วงเวลาที่เก็บยา »เก็บใบที่สมบูรณ์ ขนาดกลางที่ไม่แก่หรือไม่อ่อน
จนเกินไป นำเอามาล้างน้ำให้สะอาด แล้วตากไว้ที่ร่มให้แห้ง 

รสและสรพรคุณยาไทย »ขับปัสสาวะ 

ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ »

ใบหญ้าหนวดแมว มีโปแตสเซียมสูงปริมาณร้อยละ
0.7-0.8 และมี glycoside ที่มีรสขม ชื่อ Orthosiphonin
นอกจากนี้ยังพบ essential (0.2-0.6%)saponin, alkloid, organic acid และ fatty oil จากรายงานพบ
ว่าใช้เป็นยาขับปัสสาวะ เช่น ไตอักเสบ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัย
มหิดล นพ.วีรสิงห์ เมืองมั่น และคณะ พบว่าได้ใช้ยาชงจากหญ้าหนวดแมว
4 กรัม ชงกับน้ำเดือด 750 ซี.ซี ดื่มต่างน้ำในคนไข้ 27 คน
พบว่า ทำให้ปัสสาวะคล่องและใส อาการปวดนิ่วลดลงและขนาดนิ่วลดลง(เส้นผ่าศูนย์กลาง
ประมาณ 0.5 ซ.ม.)หลุดออกมาเอง มีร้อยละ 40 ของผู้ป่วย ผู้ป่วยหาย
ปวดนิ่วร้อยละ 20 กองวิจัยการแพทย์ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
รายงานเรื่องพิษเฉียบพลันว่าไม่มีพิษ

วิธีใช้ »หญ้าหนวดแมวแก้ขับเบา ทำได้โดยเอาใบแห้ง 4 กรัม
หรือ 4 หยิบมือชงกับน้ำร้อน 1 ขวดน้ำปลา เหมือนกับชงน้ำชา ดื่มวันละ 1 ขวด วันละ 3 ครั้งหลังอาหาร 

ข้อควรระวัง »คือคนป่วยที่เป็นโรคหัวใจห้ามรับประทาน เพราะมี
สารโปแตสเซียมมากดังที่กล่าวมาแล้ว